Deutschland
France
Sprawne funkcjonowanie jelit i nienaganne trawienie stanowią podstawę dla prawidłowego stanu zdrowia. Niestety jest szereg czynników, które mogą utrudnić jelitom właściwą pracę i tym samym zaburzyć kompleksowe procesy trawienne. Jaką rolę odgrywają jelita? Czy zaburzone trawienie może stanowić przyczynę poważnych chorób?
- Jelita i trawienie a zdrowie człowieka
- Rola jelit to nie tylko trawienie
- Zaburzenia trawienia i jelit – przyczyny, objawy i skutki
Jelita i trawienie a zdrowie człowieka
Trawienie jest złożonym i wieloetapowym procesem, podczas którego organizm wydziela związki enzymatyczne w celu rozkładu kompleksowych składników odżywczych do prostszej postaci. Choć trawienie rozpoczyna się już w jamie ustnej, to jednak w jelitach następuje jego właściwa część. Nadtrawiona treść pokarmowa z żołądka po przedostaniu się do jelita cienkiego podlega dalszemu, skutecznemu rozkładowi. Jelita to przede wszystkim miejsce, w którym następuje trawienie tłuszczów, gdyż żółć wydzielana przez wątrobę zostaje przetransportowana do dwunastnicy. Co więcej, kwaśna treść pokarmowa ulega neutralizacji, aby umożliwić enzymom trawiennym efektywne działanie. W obrębie jelita grubego następuje wchłanianie wody i niektórych witamin, a niestrawiony pokarm zostaje wykorzystany to uformowania masy kałowej i wydalony wskutek procesu defekacji.
Rola jelit to nie tylko trawienie
Głównym zadaniem procesu trawienia jest rozkład złożonych cząsteczek pokarmowych na mniejsze i prostsze fragmenty, co ma na celu ułatwienie wchłaniania wody i składników odżywczych. Trawienie pozwala również pozbyć się niestrawionych resztek pokarmowych, toksyn oraz zbędnych i szkodliwych produktów materii wraz z kałem. Stanowi to jedną z form oczyszczania ustroju.
Jelita to także miejsce, w którym bytują szczepy pożytecznych bakterii probiotycznych. Do roli dobrych mikroorganizmów współtworzących florę bakteryjną jelit należy:
- synteza niektórych witamin np. B12, K,
- przeciwdziałanie rozwojowi chorobotwórczych drobnoustrojów,
- współudział w tworzeniu związków o właściwościach antybakteryjnych,
- oddziaływanie na reakcje immunologiczne np. wytwarzanie i uwalnianie cytokin zapalnych,
- zwalczanie procesów zapalnych m.in. poprzez produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) jak kwas masłowy.
Bakterie probiotyczne odpowiadają za jeden z etapów trawienia, czyli tzw. trawienie bakteryjne. Celem tego procesu jest rozkład niestrawionego pokarmu, który znajduje się pomiędzy kosmkami jelitowymi. Tym samym zapobiega jego zaleganiu i minimalizuje ryzyko występowania różnych niedogodności ze strony przewodu pokarmowego.
Poznaj układ pokarmowy – z jakich narządów się składa i za jakie funkcje odpowiada?
Zaburzenia trawienia i jelit – przyczyny, objawy i skutki
Przyczyn problemów trawiennych może być wiele. Z jednej strony mogą to być czynniki bezpośrednio związane z codzienną dietą np. przesadne spożycie ostrych i przetworzonych posiłków, zbyt mała ilość błonnika i produktów fermentowanych, regularne picie alkoholu.
Z drugiej są to przeważnie kwestie dotyczące stylu życia np. przewlekły stres, brak aktywności fizycznej lub jej przesadna ilość, długotrwałe stosowanie niektórych leków (zwłaszcza antybiotyków). Te wszystkie kwestie mogą w mniejszym lub większym stopniu prowadzić do jakościowego i ilościowego zubożenia składu flory jelitowej. Do oznak zaburzeń trawiennych i jelitowych, wraz ze współtowarzyszącą dysbiozą, należą:
- wzdęcia,
- nudności,
- uczucie dyskomfortu, niekiedy przeradzające się w ból,
- nieregularny rytm wypróżnień – naprzemienne biegunki i zaparcia.
Długofalowo utrzymujące się problemy z trawieniem i jelitami przeważnie skutkuje m.in. brakiem apetytu, wahaniami wagi i trudnościami z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, upośledzonym wchłanianiem oraz współtowarzyszącymi niedoborami witamin i minerałów, zwiększonym ryzykiem odwodnienia, dolegliwościami bólowymi i ogólnym zmęczeniem. Przewlekle stany zapalne w przewodzie pokarmowym i osłabienie bariery jelitowej osłabiają odporność, co w konsekwencji zwiększa ryzyko rozwoju infekcji.
Zaburzenia trawienia i problemy jelitowe często są wynikiem niedoboru kwasu masłowego w codziennej diecie. O tym, czym jest kwas masłowy i jak działa oraz na czym polega jego rola dla organizmu człowieka przeczytasz tutaj.
Nie tylko wchłanianie pokarmu! Rola jelit w układzie odpornościowym
